Oeps! Ik moet mezelf verkopen.
- Door Nicolette Elenbaas
- Datum 27/02/2009
Opdrachten, opdrachten...
Het belangrijkste van ondernemen is (op het betaald krijgen van je facturen na….) opdrachten krijgen. Gek genoeg is dat voor veel ondernemers juist in de beginperiode niet zo moeilijk.
Werken voor je ex-baas
Vooral dienstverleners kunnen het vaak zo regelen, dat hun oude werkgever hen voorziet van eerste opdrachten. De werkgever mist immers opeens een goed ingewerkte medewerker. Vaak ziet hij er wel nut in om in ieder geval een paar maanden nog gebruik te maken van de oude werknemer. Soms gebeurt dat ook uit goodwill, om de starter op weg te helpen.
Dat is heel mooi, en als je kunt moet je daar ook zeker gebruik van maken. Het heeft echter wel een paar nadelen. Ten eerste zijn je voormalige collega’s je collega’s niet meer. Je doet misschien nog hetzelfde werk, maar je krijgt er opeens veel meer voor betaald. Soms zijn het je voormalige collega’s, die je facturen betalen. Dat kan vervelende situaties opleveren. Bedenk van te voren of je dat wel wilt. Veel hangt af van de verhouding die je met hen hebt.
Een ander nadeel is, dat het je schijnbaar komt aangewaaid en dat geeft de indruk, dat je eigenlijk al binnen bent en niet veel meer hoeft te doen. Dat is een grote valkuil! Je zult op zoek moeten naar nieuwe opdrachtgevers. Sowieso heb je er meer nodig voor de belastingdienst. Maar belangrijker is, dat je ook na deze eerste periode werk wilt hebben. Dat komt niet zomaar. Nieuwe opdrachtgevers moeten vaak lang nadenken, zorg ervoor dat je niet in een gat valt en dat je ruim voordat je zonder opdrachten zit flink wat nieuwe contacten hebt opgebouwd.
Netwerken
Er zijn verschillende methoden om nieuwe opdrachten binnen te halen. Netwerken is natuurlijk belangrijk. Door de meeste ZZP-ers wordt dit genoemd als de manier om aan opdrachten te komen. Bij netwerken maak je kennis met veel mensen, je luistert naar hun verhalen, zij luisteren naar jou en misschien is er een manier om samen te werken. Of kent de ander iemand die op zoek is naar jou. Begin bij het begin: bestaande relaties: voormalige collega’s, je ex-baas, zakenrelaties, vrienden, familie en bekenden, de leden van je sportclub en vul zelf maar aan. Laat ze meebouwen aan je bedrijfje door ze om advies en tips te vragen. Vraag ze om mee te werken aan een marktonderzoek(je), vraag ze feedback op je webteksten en bedank ze uitgebreid, nodig ze uit voor de opening, kortom: betrek ze erbij. Het doel is dat zij weten dat je op de markt bent en wat je te bieden hebt. Hopelijk denken ze aan je op het moment dat het nodig is en gunnen zij jou dan een kans.
Netwerken moet je steeds blijven doen, het levert altijd wel een leuk gesprek of een interessant contact op. Maar je moet er ook weer niet teveel van verwachten en zeker niet al je pijlen op richten. Er is meer nodig: je moet jezelf actief gaan verkopen. En schrik niet, het is echt niet zo eng als het lijkt!
Wie is eigenlijk jouw ideale klant?
Als je producten verkoopt kun je die op allerlei manieren onder de aandacht van je doelgroep brengen. Je moet wel eerst bepalen wie je doelgroep is. Dat kun je doen door een IJkpersoon in het leven te roepen. Je maakt een beschrijving van jouw ideale klant. Is het een man of een vrouw, hoe heet hij, hoe oud is hij, in wat voor soort huis woont hij, heeft hij kinderen of is hij vrijgezel? Wat voor werk doet hij en wat doet hij in zijn vrije tijd? Welke programma’s bekijkt hij op TV? Welke kranten, tijdschriften, boeken leest hij? Of leest hij juist niet? Zo kun je nog een heleboel kenmerken verzinnen. Wees zo uitgebreid mogelijk, gebruik je fantasie.
Met je ijkpersoon kun je heel veel doen. Bij het schrijven van een reclametekst of folder denk je aan hem: hoe wil hij aangesproken worden, wat vindt hij belangrijk? Bij het zoeken naar advertentiemogelijkheden denk je natuurlijk aan hem: waar komt hij, wat leest hij, welke internetsites bezoekt hij? En bij alles wat je doet kun je denken: wat zou hij ervan vinden? Een geweldig hulpmiddel!
Het verkoopgesprek
Verkoop je een dienst, dan verkoop je eigenlijk jezelf. Natuurlijk moet je een goede vakvrouw- of – man zijn, anders val je na een paar dagen alsnog door de mand. Maar om binnen te komen bij nieuwe opdrachtgevers gaat het vooral ook om jou zelf als persoon en de klik die er al of niet is met de potentiële opdrachtgever. Een dooddoener, maar de eerste indruk is nog altijd bepalend. De eerste indruk is wat je ziet. Dus wat je aan hebt en of je er verzorgd uitziet. En direct daarna moet het contact volgen. Een stevige handdruk, de ander goed aankijken, glimlachen en jezelf duidelijk voorstellen. Dus niet mompelen, wegkijken of een slap handje geven! Luister ook goed als de ander zich voorstelt en zorg ervoor dat je de naam goed onthoudt.
Luisteren
Het gaat er om wat je uitstraalt, of je enthousiast bent , vriendelijk, nieuwsgierig naar de opdrachtgever. Luisteren is belangrijker dan praten. Hoe weet je anders waar een opdrachtgever naar op zoek is? Welk probleem hij heeft? Na goed luisteren kun je jouw aanbod aanpassen op de (verborgen) vraag van de opdrachtgever. Wil hij ontzorgd worden of juist maximale controle houden? Hoe ziet hij een eventuele samenwerking voor zich? Wat moet er het eerst worden opgelost en wat kan later? Waar heeft hij nu behoefte aan? Kijk of je met jouw aanbod kunt aansluiten op zijn verborgen vraag. Dus geen standaardoplossingen! Hij wil graag begrepen worden en terugzien, dat jij het begrepen hebt. Hij wil rustig kunnen slapen en het gevoel hebben dat jij eerlijk en vakkundig bent. Hij wil prettig werken met leuke mensen om zich heen. Hij wil een klik en hij moet het je gunnen.
Wat is jouw unique selling point?
Hou tijdens het gesprek ook jouw ‘unique selling point’ in het oog. Heb jij unieke kennis of verkoop jij iets heel speciaals? Is jouw kwaliteit beter of zijn je prijzen scherper dan die van de concurrent? Ook al denk je dat het goed zit met de ‘klik’ tussen jou en de potentiële klant, breng dan toch je unique selling point onder de aandacht. Vaak heeft de klant nog een achterban waar hij mee moet overleggen voordat hij met jou in zee gaat. Zorg ervoor dat hij argumenten in handen heeft om hen te overtuigen dat jij de beste keus bent.
Offerte uitbrengen
Ben je gevraagd om een offerte uit te brengen? Zorg dan dat je zo nauwkeurig mogelijk weet, wat de ander precies verwacht en pas daar je offerte op aan. Probeer er ook achter te komen wat het budget is en ga daar niet fors boven zitten. Zorg dat je offerte duidelijk en compleet is en dat er geen taalfouten in staan. Bied de offerte in tweevoud aan. Maak afspraken over het vervolg: wanneer kun je ongeveer een reactie verwachten? Duurt het al te lang, bel dan na. Vraag of alles duidelijk is of dat er nog een toelichting nodig is op bepaalde onderdelen.
Soms gaat het toch mis
En ten slotte: het zal niet altijd goed gaan. Leer van je fouten. Lukt het deze keer niet? Ga na waarom niet. Vraag het aan de opdrachtgever. Was de prijs te hoog, sloot je aanbod niet voldoende aan op de vraag, was een ander beter? Kijk of je deze informatie kunt gebruiken om een volgende keer wel te slagen. En ga daarna vrolijk verder. Fouten maken is niet erg, je krijgt er alleen maar meer ervaring door en daar kun je de rest van je leven gebruik van maken.
Binnenkomen.
Maar voordat je bovenstaande kunt gaan toepassen, zul je natuurlijk eerst moeten binnenkomen en de kans moeten krijgen om de behoeften van de opdrachtgever te leren kennen. Dat is voor de meeste dienstverleners het moeilijkste gedeelte. Je moet afspraken zien te maken om jezelf te verkopen. Help!!! Ondernemers hebben allerlei argumenten om dit soort activiteiten zo lang mogelijk uit te stellen.’ Ze zitten echt niet op mij te wachten. Ze willen alleen zaken doen met mensen die ze kennen. Ze vinden mijn tarieven vast te hoog. Ze proberen mij koste wat het kost buiten de deur te houden. Ze vinden verkopers eng’. En vul zelf maar aan…. Herkenbaar?
Hou het simpel
Misschien helpt het als je wat minder eisen aan jezelf stelt. Je kunt proberen een afspraak te maken om eens kennis te maken of bij te praten. Dat doel klinkt al minder onhaalbaar dan een opdracht binnen slepen. Stuur bij voorbeeld een gerichte mailing aan bedrijven waar je voor zou willen werken. Stel je zelf kort voor, vertel wie je bent en wat je doet. Geef aan wat je te bieden hebt dat mogelijk interessant kan zijn voor de potentiële klant.
Daarvoor is het nodig om je te verdiepen in je doelgroep. Welke problemen kunnen zij mogelijk hebben? Tijdelijk personeelstekort? Te weinig kennis van een bepaald onderwerp? Geef onderaan de brief aan,dat je binnenkort contact opneemt. Doe dat dan ook! Maak voor jezelf een eenvoudig belscript en ga een paar ochtenden zitten bellen. Je doel: een afspraak maken om kennis te maken met nieuwe organisaties. Houd het gesprek kort, een minuut of drie maximaal. Je verhaal moet wachten totdat je op je afspraak verschijnt. Dan is het pas tijd om te kijken, of je iets voor elkaar kunt betekenen.
Andere manieren om werk te vinden
Dienstverleners kunnen ook aan werk komen door zich in te schrijven bij bemiddelingsbureaus voor freelancers. Die zijn te kust en te keur voor allerlei branches te vinden op internet. Je kunt je inschrijven en als het bureau samenwerking met jou ziet zitten, krijg je een uitnodiging voor een gesprek. Bereid zo’n gesprek goed voor: het is in feite een sollicitatiegesprek. Het bureau wil een duidelijk beeld krijgen van wie jij bent en wat jij kunt en bij welke opdrachtgevers jij eventueel zou passen.
Het voordeel van werken via een bureau is, dat je niet zelf op zoek hoeft te gaan naar opdrachtgevers. Het nadeel is, dat het bureau natuurlijk ook moet draaien en dat jouw verdiensten daardoor lager worden. Omdat het vaak om een wat langere periode gaat en voor een flink aantal uren per week, kunnen de inkomsten overigens toch nog heel goed zijn.
Wees vindbaar
Een andere manier om klanten aan te trekken is door ervoor te zorgen, dat je vindbaar bent op internet. Wat voor dienst of product verkoop je, ben je specialist in een bepaald onderwerp? Zorg ervoor dat dit duidelijk blijkt uit je website en zorg er ook voor, dat de zoekwoorden die jij belangrijk vindt zo in je tekst zijn verwerkt, dat Google jouw site vindt als zo’n woord wordt ingetypt. Wees zo precies mogelijk en vermijd algemene woorden waar je 5000 hits op kunt verwachten. Je website ontwikkelaar kan je daar als het goed is bij helpen.
Tien tips om jezelf te verkopen:
1. Zorg voor goede kleding en accessoires. Ga op je best naar je eerste afspraak. Vergeet niet dat jij het wandelende visitekaartje van je bedrijf bent.
2. Laat de eerste indruk goed zijn: glimlach en geef een stevige hand.
3. Geef de ander alle aandacht en wees oprecht geïnteresseerd.
4. Wees jezelf. Ga je niet anders voordoen dan je bent, dat komt heel onnatuurlijk over. Ontspan!
5. Doe wat je belooft. Zou je voor de middag terugbellen? Doe dat dan. Zou je iets nakijken, opsturen? Doe alles wat je beloofd hebt, al is het nog zo klein.
6. Wees je bewust van je unique selling point. Zoek uit wat zo bijzonder is aan jouw product of dienst en gebruik dat in je verkoopgesprek.
7. Wees niet te opdringerig. Ga niet als een stalker achter je contacten aan. Geef de ander de tijd om na te denken, te overleggen, te besluiten.
8. Besteed veel aandacht aan de offerte.
9. Wees en blijf vriendelijk en respectvol. Als er dingen zijn die niet naar je zin gaan, maak ze dan bespreekbaar en zoek samen naar een oplossing.
10. Leer van je fouten!
Het belangrijkste van ondernemen is (op het betaald krijgen van je facturen na….) opdrachten krijgen. Gek genoeg is dat voor veel ondernemers juist in de beginperiode niet zo moeilijk.
Werken voor je ex-baas
Vooral dienstverleners kunnen het vaak zo regelen, dat hun oude werkgever hen voorziet van eerste opdrachten. De werkgever mist immers opeens een goed ingewerkte medewerker. Vaak ziet hij er wel nut in om in ieder geval een paar maanden nog gebruik te maken van de oude werknemer. Soms gebeurt dat ook uit goodwill, om de starter op weg te helpen.
Dat is heel mooi, en als je kunt moet je daar ook zeker gebruik van maken. Het heeft echter wel een paar nadelen. Ten eerste zijn je voormalige collega’s je collega’s niet meer. Je doet misschien nog hetzelfde werk, maar je krijgt er opeens veel meer voor betaald. Soms zijn het je voormalige collega’s, die je facturen betalen. Dat kan vervelende situaties opleveren. Bedenk van te voren of je dat wel wilt. Veel hangt af van de verhouding die je met hen hebt.
Een ander nadeel is, dat het je schijnbaar komt aangewaaid en dat geeft de indruk, dat je eigenlijk al binnen bent en niet veel meer hoeft te doen. Dat is een grote valkuil! Je zult op zoek moeten naar nieuwe opdrachtgevers. Sowieso heb je er meer nodig voor de belastingdienst. Maar belangrijker is, dat je ook na deze eerste periode werk wilt hebben. Dat komt niet zomaar. Nieuwe opdrachtgevers moeten vaak lang nadenken, zorg ervoor dat je niet in een gat valt en dat je ruim voordat je zonder opdrachten zit flink wat nieuwe contacten hebt opgebouwd.
Netwerken
Er zijn verschillende methoden om nieuwe opdrachten binnen te halen. Netwerken is natuurlijk belangrijk. Door de meeste ZZP-ers wordt dit genoemd als de manier om aan opdrachten te komen. Bij netwerken maak je kennis met veel mensen, je luistert naar hun verhalen, zij luisteren naar jou en misschien is er een manier om samen te werken. Of kent de ander iemand die op zoek is naar jou. Begin bij het begin: bestaande relaties: voormalige collega’s, je ex-baas, zakenrelaties, vrienden, familie en bekenden, de leden van je sportclub en vul zelf maar aan. Laat ze meebouwen aan je bedrijfje door ze om advies en tips te vragen. Vraag ze om mee te werken aan een marktonderzoek(je), vraag ze feedback op je webteksten en bedank ze uitgebreid, nodig ze uit voor de opening, kortom: betrek ze erbij. Het doel is dat zij weten dat je op de markt bent en wat je te bieden hebt. Hopelijk denken ze aan je op het moment dat het nodig is en gunnen zij jou dan een kans.
Netwerken moet je steeds blijven doen, het levert altijd wel een leuk gesprek of een interessant contact op. Maar je moet er ook weer niet teveel van verwachten en zeker niet al je pijlen op richten. Er is meer nodig: je moet jezelf actief gaan verkopen. En schrik niet, het is echt niet zo eng als het lijkt!
Wie is eigenlijk jouw ideale klant?
Als je producten verkoopt kun je die op allerlei manieren onder de aandacht van je doelgroep brengen. Je moet wel eerst bepalen wie je doelgroep is. Dat kun je doen door een IJkpersoon in het leven te roepen. Je maakt een beschrijving van jouw ideale klant. Is het een man of een vrouw, hoe heet hij, hoe oud is hij, in wat voor soort huis woont hij, heeft hij kinderen of is hij vrijgezel? Wat voor werk doet hij en wat doet hij in zijn vrije tijd? Welke programma’s bekijkt hij op TV? Welke kranten, tijdschriften, boeken leest hij? Of leest hij juist niet? Zo kun je nog een heleboel kenmerken verzinnen. Wees zo uitgebreid mogelijk, gebruik je fantasie.
Met je ijkpersoon kun je heel veel doen. Bij het schrijven van een reclametekst of folder denk je aan hem: hoe wil hij aangesproken worden, wat vindt hij belangrijk? Bij het zoeken naar advertentiemogelijkheden denk je natuurlijk aan hem: waar komt hij, wat leest hij, welke internetsites bezoekt hij? En bij alles wat je doet kun je denken: wat zou hij ervan vinden? Een geweldig hulpmiddel!
Het verkoopgesprek
Verkoop je een dienst, dan verkoop je eigenlijk jezelf. Natuurlijk moet je een goede vakvrouw- of – man zijn, anders val je na een paar dagen alsnog door de mand. Maar om binnen te komen bij nieuwe opdrachtgevers gaat het vooral ook om jou zelf als persoon en de klik die er al of niet is met de potentiële opdrachtgever. Een dooddoener, maar de eerste indruk is nog altijd bepalend. De eerste indruk is wat je ziet. Dus wat je aan hebt en of je er verzorgd uitziet. En direct daarna moet het contact volgen. Een stevige handdruk, de ander goed aankijken, glimlachen en jezelf duidelijk voorstellen. Dus niet mompelen, wegkijken of een slap handje geven! Luister ook goed als de ander zich voorstelt en zorg ervoor dat je de naam goed onthoudt.
Luisteren
Het gaat er om wat je uitstraalt, of je enthousiast bent , vriendelijk, nieuwsgierig naar de opdrachtgever. Luisteren is belangrijker dan praten. Hoe weet je anders waar een opdrachtgever naar op zoek is? Welk probleem hij heeft? Na goed luisteren kun je jouw aanbod aanpassen op de (verborgen) vraag van de opdrachtgever. Wil hij ontzorgd worden of juist maximale controle houden? Hoe ziet hij een eventuele samenwerking voor zich? Wat moet er het eerst worden opgelost en wat kan later? Waar heeft hij nu behoefte aan? Kijk of je met jouw aanbod kunt aansluiten op zijn verborgen vraag. Dus geen standaardoplossingen! Hij wil graag begrepen worden en terugzien, dat jij het begrepen hebt. Hij wil rustig kunnen slapen en het gevoel hebben dat jij eerlijk en vakkundig bent. Hij wil prettig werken met leuke mensen om zich heen. Hij wil een klik en hij moet het je gunnen.
Wat is jouw unique selling point?
Hou tijdens het gesprek ook jouw ‘unique selling point’ in het oog. Heb jij unieke kennis of verkoop jij iets heel speciaals? Is jouw kwaliteit beter of zijn je prijzen scherper dan die van de concurrent? Ook al denk je dat het goed zit met de ‘klik’ tussen jou en de potentiële klant, breng dan toch je unique selling point onder de aandacht. Vaak heeft de klant nog een achterban waar hij mee moet overleggen voordat hij met jou in zee gaat. Zorg ervoor dat hij argumenten in handen heeft om hen te overtuigen dat jij de beste keus bent.
Offerte uitbrengen
Ben je gevraagd om een offerte uit te brengen? Zorg dan dat je zo nauwkeurig mogelijk weet, wat de ander precies verwacht en pas daar je offerte op aan. Probeer er ook achter te komen wat het budget is en ga daar niet fors boven zitten. Zorg dat je offerte duidelijk en compleet is en dat er geen taalfouten in staan. Bied de offerte in tweevoud aan. Maak afspraken over het vervolg: wanneer kun je ongeveer een reactie verwachten? Duurt het al te lang, bel dan na. Vraag of alles duidelijk is of dat er nog een toelichting nodig is op bepaalde onderdelen.
Soms gaat het toch mis
En ten slotte: het zal niet altijd goed gaan. Leer van je fouten. Lukt het deze keer niet? Ga na waarom niet. Vraag het aan de opdrachtgever. Was de prijs te hoog, sloot je aanbod niet voldoende aan op de vraag, was een ander beter? Kijk of je deze informatie kunt gebruiken om een volgende keer wel te slagen. En ga daarna vrolijk verder. Fouten maken is niet erg, je krijgt er alleen maar meer ervaring door en daar kun je de rest van je leven gebruik van maken.
Binnenkomen.
Maar voordat je bovenstaande kunt gaan toepassen, zul je natuurlijk eerst moeten binnenkomen en de kans moeten krijgen om de behoeften van de opdrachtgever te leren kennen. Dat is voor de meeste dienstverleners het moeilijkste gedeelte. Je moet afspraken zien te maken om jezelf te verkopen. Help!!! Ondernemers hebben allerlei argumenten om dit soort activiteiten zo lang mogelijk uit te stellen.’ Ze zitten echt niet op mij te wachten. Ze willen alleen zaken doen met mensen die ze kennen. Ze vinden mijn tarieven vast te hoog. Ze proberen mij koste wat het kost buiten de deur te houden. Ze vinden verkopers eng’. En vul zelf maar aan…. Herkenbaar?
Hou het simpel
Misschien helpt het als je wat minder eisen aan jezelf stelt. Je kunt proberen een afspraak te maken om eens kennis te maken of bij te praten. Dat doel klinkt al minder onhaalbaar dan een opdracht binnen slepen. Stuur bij voorbeeld een gerichte mailing aan bedrijven waar je voor zou willen werken. Stel je zelf kort voor, vertel wie je bent en wat je doet. Geef aan wat je te bieden hebt dat mogelijk interessant kan zijn voor de potentiële klant.
Daarvoor is het nodig om je te verdiepen in je doelgroep. Welke problemen kunnen zij mogelijk hebben? Tijdelijk personeelstekort? Te weinig kennis van een bepaald onderwerp? Geef onderaan de brief aan,dat je binnenkort contact opneemt. Doe dat dan ook! Maak voor jezelf een eenvoudig belscript en ga een paar ochtenden zitten bellen. Je doel: een afspraak maken om kennis te maken met nieuwe organisaties. Houd het gesprek kort, een minuut of drie maximaal. Je verhaal moet wachten totdat je op je afspraak verschijnt. Dan is het pas tijd om te kijken, of je iets voor elkaar kunt betekenen.
Andere manieren om werk te vinden
Dienstverleners kunnen ook aan werk komen door zich in te schrijven bij bemiddelingsbureaus voor freelancers. Die zijn te kust en te keur voor allerlei branches te vinden op internet. Je kunt je inschrijven en als het bureau samenwerking met jou ziet zitten, krijg je een uitnodiging voor een gesprek. Bereid zo’n gesprek goed voor: het is in feite een sollicitatiegesprek. Het bureau wil een duidelijk beeld krijgen van wie jij bent en wat jij kunt en bij welke opdrachtgevers jij eventueel zou passen.
Het voordeel van werken via een bureau is, dat je niet zelf op zoek hoeft te gaan naar opdrachtgevers. Het nadeel is, dat het bureau natuurlijk ook moet draaien en dat jouw verdiensten daardoor lager worden. Omdat het vaak om een wat langere periode gaat en voor een flink aantal uren per week, kunnen de inkomsten overigens toch nog heel goed zijn.
Wees vindbaar
Een andere manier om klanten aan te trekken is door ervoor te zorgen, dat je vindbaar bent op internet. Wat voor dienst of product verkoop je, ben je specialist in een bepaald onderwerp? Zorg ervoor dat dit duidelijk blijkt uit je website en zorg er ook voor, dat de zoekwoorden die jij belangrijk vindt zo in je tekst zijn verwerkt, dat Google jouw site vindt als zo’n woord wordt ingetypt. Wees zo precies mogelijk en vermijd algemene woorden waar je 5000 hits op kunt verwachten. Je website ontwikkelaar kan je daar als het goed is bij helpen.
Tien tips om jezelf te verkopen:
1. Zorg voor goede kleding en accessoires. Ga op je best naar je eerste afspraak. Vergeet niet dat jij het wandelende visitekaartje van je bedrijf bent.
2. Laat de eerste indruk goed zijn: glimlach en geef een stevige hand.
3. Geef de ander alle aandacht en wees oprecht geïnteresseerd.
4. Wees jezelf. Ga je niet anders voordoen dan je bent, dat komt heel onnatuurlijk over. Ontspan!
5. Doe wat je belooft. Zou je voor de middag terugbellen? Doe dat dan. Zou je iets nakijken, opsturen? Doe alles wat je beloofd hebt, al is het nog zo klein.
6. Wees je bewust van je unique selling point. Zoek uit wat zo bijzonder is aan jouw product of dienst en gebruik dat in je verkoopgesprek.
7. Wees niet te opdringerig. Ga niet als een stalker achter je contacten aan. Geef de ander de tijd om na te denken, te overleggen, te besluiten.
8. Besteed veel aandacht aan de offerte.
9. Wees en blijf vriendelijk en respectvol. Als er dingen zijn die niet naar je zin gaan, maak ze dan bespreekbaar en zoek samen naar een oplossing.
10. Leer van je fouten!

